ეთერ თურაძე, „ბათუმელების” მთავარი რედაქტორი

ეთერ თურაძე

გენერალი რომან დუმბაძე, ჩემი აზრით, ერთ-ერთი ყველაზე ტრაგიკული ქართველია, ვისაც მე პირადად ვიცნობდი. ის ერთადერთი ქართველია, რომელის ფოტოებიც 2004 წელს ბათუმში გამოფინეს შემდეგი წარწერით – „მოღალატე“. ფოტოების სახელების კედლებზე გამოკვრამდე გენერალს ისეთი არაფერი ჩაუდენია, რასაც ქართული კანონის შესაბამისად ღალატის კვალიფიკაცია მიეცემოდა. მაშინ გენერალმა საშინელი შეცდომა დაუშვა – არ დაემორჩილა ქვეყნის პრეზიდენტს ნიშნად იმისა, რომ ასლან აბაშიძეს ემორჩილებოდა.

ამ ადამიანს რამდენიმე თვის განმავლობაში ბათუმის მე-3 საპყრობილის შენობის ხან რომელ ნაწილში ვხედავდი და ხან – რომელში. მაშინ მე-3 საპყრობილის მონიტორინგის ჯგუფის წევრი ვიყავი და საპყრობილეში შესვლა ნებისმიერ დროს შემეძლო. რომან დუმბაძე, სხვა პატიმრებისგან განსხვავებით, თავისუფლად გადაადგილდებოდა საპყრობილეში, როგორც მახსოვს, ადმინისტრაცია მაღალი სასჯელის გამო მისდამი მეტნაკლებად ლოიალური იყო.

მაშინ მეც მეგონა, რომ რომან დუმბაძე, როგორც სამშობლოს მოღალატე, ისე გაასამართლეს. ამის შესახებ მასთან საუბარს დიდხანს ვერ ვახერხებდი. ერთ დღეს კი მაინც ვკითხე. მახსოვს მაშინ რაც მითხრა – მე სამშობლოს მოღალატე არ ვარ და არც სასამართლოს გავუსამართლებივარ მაგ მუხლითო. დოკუმენტები მაჩვენა, რითაც დავრწმუნდი, რომ სასამართლოს შესახებ სიმართლეს მეუბნებოდა.

რომან დუმბაძის მოღალატეობის შესახებ გივი თარგამაძემ 2008 წლის აგვისტოს ომის დღეებში ისევ შეგვახსენა. პარლამენტის თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარემ თქვა, რომ რუსმა გენერალმა მოღალატე დუმბაძე მოითხოვა 12 ტყვე ჯარისკაცის გათავისუფლების სანაცვლოდ. მაშინ გენერალი დუმბაძე ყველაზე ნაკლებად მადარდებდა, მაგრამ მაინც გაოგნებული ვიყავი გივი თარგამაძის განცხადებით. ვის ვის და გივი თარგამაძეს ყველაზე უკეთ უნდა სცოდნოდა, რომ გენერალი დუმბაძე ღალატის მუხლით არ გაუსამართლებიათ.

რომან დუმბაძის „სამშობლოს ღალატის“ ამბავი ქართულმა მედია კიდევ ერთხელ მისი მოკვლის შესახებ გავრცელებული ინფორმაციის შემდეგ გაიხსენა. ამაზე ისეთმა გამოცემებმაც კი დაწერეს, ვისაც პირადად მე ვენდობი. ანუ დეზინფორმაციის ტალღა გენერალ დუმბაძესთან დაკავშირებით იმდენად მასშტაბურია, რომ თითქმის შეუძლებელია, საზოგადოებამ სხვა ინფორმაცია მიიღოს…
არ ვიცი, მე-5 გვერდზე გამოქვეყნებული სტატია გარდაცვლილი გენერლის საქმის შესახებ, დეზინფორმაციის ამ ნიაღვარში რამდენად ბევრ ადამიანისთვის იქნება დამაჯერებელი, მაგრამ მაინც გადავწყვიტე ამ ამბის მოყოლა.

26 მაისს, ანუ საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს, ჩემი „ფეისბუქის“ გვერდზე დილიდან შარშანდელი 26 მაისის ამსახველი ფოტოების ტალღა წამოვიდა. შარშან, 26 მაისს, „აღლუმისთვის მოედნის გასათავისუფლებლად“ პოლიცია დილამდე სდევდა მომიტინგეებს, იჭერდა, სცემდა… მაშინ ორი მოქალაქე დაიღუპა თუ ოთხი, დღემდე გაურკვეველია.

დღის მეორე ნახევარში ამ საშინელ ფოტოებს „ფეისბუქის“ გვერდზე ქუთაისის კადრები ჩაენაცვლა –  საქართველოს პარლამენტის ახალი შენობა და მის წინ გამართული აღლუმი. შარშანდელი 21 მაისისა (აჭარის ტელევიზიასთან მიტინგის დაშლა) და 26 მაისის შესახებ „ბათუმელების“ ამ ნომერში არაფერს ვწერთ, წლევანდელი 26 მაისის შესახებ პატარა ინფორმაცია კი მე-4 გვერდზე დევს.
გაზეთი დასაბეჭდად იყო გამზადებული, როდესაც დადასტურებული ინფორმაცია მოვიდა ბიზნესმენ ანზორ ქოქოლაძის შეწყალების შესახებ. ამ პოზიტიური ინფორმაციის წაკითხვა მკითხველს „ბათუმელების“ ამავე ნომერში შეეძლება.

Click to view slideshow.
სტუდენტურ დღეებთან დაკავშირებით საინტერესო და შინაარსიანი ღონისძიებები ტარდება ბათუმის სამედიცინო-პედაგოგიურ კოლეჯში. მეცნიერული ცოდნის გაღრმავებისა და სასწავლო-შემოქმედებითი მუშაობის თვალსაზრისით მეტად ნაყოფიერი იყო სტუდენტთა მე-17 სამეცნიერო კონფერენცია, რომელიც კოლეჯის დაარსების 20 წლისთავს მიეძღვნა.

სხდომა შესავალი სიტყვით გახსნა კოლეჯის დირექტორმა, პროფესორმა რევაზ უზუნაძემ.

კოლეჯის 20-წლიან ისტორიაზე, სწავლების, აღზრდის, სამეცნიერო და შემოქმედებითი მუშაობის საკუთარ სტილზე, გამოცდილებას და ტრადიციებზე ვრცლად ისაუბრა დოქტორმა აკაკი ზოიძემ.

სექციის სხდომაზე მოისმინეს სამეცნიერო და პრაქტიკული ღირებულების მქონე 20 მოხსენება.
მრავალფეროვანი და სადღეისო მოთხოვნებით ნაკარნახევი იყო მოხსენებათა თემატიკა. ისინი შეეხებოდა მედიცინის, ჰუმანიტარულ, საბუნებისმეტყველო დისციპლინებს, ფსიქოლოგიასა და ეთიკას.

მოსაწონი იყო სტუდენტთა აქტივობა. ისინი საკითხის საფუძვლიანი ცოდნით მსჯელობდნენ და თანამედროვე საგანმანათლებლო რესურსების გამოყენებით აანალიზებდნენ განსახილველ საკითხებს, და გამოთქვამდნენ საყურადღებო მოსაზრებებს, აკეთებდნენ გონივრულ დასკვნებს და რეკომენდაციებს.
შემაჯამებელ პლენარულ სხდომაზე მოისმინეს სექციის ხელმძღვანელის, სტუდენტთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარის სოფიო ბრუნჯაძის ანგარიში.

კომპეტენტურმა ჟიურიმ უკეთესთა შორის საუკეთესო გამოავლინა.
მაღალ მეცნიერულ დონეზე შესრულებულ ნაშრომებისათვის მასაჟისტისა და ფარმაცევტული პრეპარატების წარმოების სპეციალობის მესამე საფეხურის სტუდენტებს სალომე მამულაძეს და მალვინა ბერიძეს მიენიჭათ პირველი პრემია.
მეორე პრემია – ფარმაცევტული პრეპარატების წარმოების სპეციალობის მესამე საფეხურის სტუდენტებს ნაზი ნოდიას და ლიანა ფარტენაძეს.
მესამე პრემია – კბილის ტექნიკოსისა და ფარმაცევტული პრეპარატების წარმოების სპეციალობის მესამე საფეხურის სტუდენტებს ნუკრი მამულაძეს, ნინო ბერიძესა და თინათინ ხმელიძეს.
წამახალისებელი პრემიები გადაეცათ მედდისა და ფარმაცევტული პრეპარატების წარმოების სპეციალობის მესამე საფეხურის სტუდენტებს ნათია მუკუტაძეს, ნაზიბროლა თოხაძეს, ლილია სატიროვას და ქეთი მსახურაძეს.
კონფერენციის მუშაობაში აქტიური მონაწილეობისათვის დაჯილდოვდნენ სტუდენტები მედეა ლიპარტელიანი, ლიუბა სვისტუნოვა და გიორგი ჯიბლაძე.

გამარჯვებულ სტუდენტებს, ასევე მათ ხელმძღვანელებს მზია ბაკურიძეს, სოფიო ბრუნჯაძეს, ხათუნა ადეიშვილს, ნათია ნაკაშიძეს, რომან თურმანიძეს, ინგა ვარდიძეს, ნინო ცინცაძეს და ნანა თებიძეს კოლეჯის დირექტორმა, პროფესორმა რევაზ უზუნაძემ საზეიმო ვითარებაში გადასცა პრემიები, საპატიო სიგელები და ფასიანი საჩუქრები.

კოლეჯის დაარსების 20 წლისთავთან დაკავშირებით ხანგრძლივი, უმწიკლო და ნაყოფიერი მუშაობისათვის ფასიანი საჩუქრებით და საპატიო სიგელებით დაჯილდოვდნენ კოლეჯის პედაგოგები და თანამშრომლები: ნათელა ლაბაძე, მარინა ბერიძე, ნანა მიქელაძე, ინგა შალამბერიძე, ეკატერინე პილოფიანი, ნარგიზ ბუცხრიკიძე, დარეჯან უგულავა, გულნაზ მატუა, ილია ხავთასი და სხვები.

კონფერენციამ ცხადყო, რომ კოლეჯის დირექცია, პედაგოგები უჩვეულო ენთუზიაზმით და სიყვარულით ეკიდებიან მომავალ მედიკოსთა პროფესიულ მომზადებას, მათი ინტელექტის, ნიჭის, შესაძლებლობების გამოვლენას და სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობის უნარ-ჩვევების დაუფლებას.

მოწოდებული ტექსტის შინაარსზე batumelebi.ge  პასუხისმგებელი არ არის. 

ავტორი: ეთერ თურაძე

ბათუმის საზღვაო აკადემიის ყოფილი რექტორი, ნიკოლოზ წიკლაური, წინასწარ პატიმრობაშია. დაახლოებით ორი თვის წინ მთავარ პროკურატურაში ჯერ საზღვაო აკადემიის იურისტი რამაზი ხალვაში დააკავეს, შემდეგ კი თავად რექტორი ნიკოლოზ წიკლაური. რამაზ ხალვაში 12 მაისს გაათავისუფლეს.

რა ბრალდება აქვს ნიკოლოზ წიკლაურს წაყენებული? -„ბათუმელების“ ამ კითხვას მთავარ პროკურატურაში წერილობით უპასუხეს:
„საქმეზე ჩატარებული გამოძიებით დადგინდა, რომ ნიკოლოზ წიკლაურმა, რომელიც „ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის“ რექტორის თანამდებობაზე 2010 წლის 11 აგვისტოდან 2012 წლის 12 მარტამდე მუშაობდა, სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, გაფლანგა „ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის“კუთვნილი ფულადი თანხა.

ჩადენილი დანაშაულისათვის ნიკოლოზ წიკლაურს წარედგინა ბრალდება, დანაშაული გათვალისწინებული საქართველოს სსკ-ის 182-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „დ“ და მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტებით (სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული დიდი ოდენობით სხვისი ფულადი თანხის გაფლანგვა). მას აღკვეთის ღონისძიების სახით შეეფარდა დაპატიმრება.

სისხლის სამართლის საქმეს ამჟამად იხილავს თბილისის საქალაქო სასამართლო.

ამავე საქმის გამოძიებისას გამოიკვეთა „ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის“ იურისტის რამაზ ხალვაშის (ამ თანამდებობაზე მუშაობდა 2010 წლის ნოემბრიდან) ბრალეულობა.

კერძოდ, რამაზ ხალვაში დაეხმარა ნიკოლოზ წიკლაურს „ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის“ კუთვნილი თანხის გაფლანგვაში.
მას 2012 წლის 13 მარტს აღკვეთის ღონისძიებად შეეფარდა პატიმრობა, თუმცა ეს ღონისძიება 2012 წლის 12 აპრილს შეეცვალა გირაოთი და იმავე დღეს გათავისუფლდა სასჯელაღსრულების დაწესებულებიდან“.

სისხლის სამართლის კოდექსის 182-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტი შემდეგ სასჯელს ითვალისწინებს: ჯარიმა ან თავისუფლების აღკვეთა ვადით ოთხიდან შვიდ წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით ვადით სამ წლამდე. მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტი: ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით 7-დან 11 წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით ვადით 3 წლამდე.

ანუ ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში ნიკოლოზ წიკლაურს მინიმუმ 7 და მაქსიმუმ 11 წლამდე პატიმრობა ემუქრება.
მთავარ პროკურატურაში არ გვიპასუხეს, რა რაოდენობის თანხის გაფლანგვას ედავებიან აკადემიის ყოფილ რექტორს.
ნიკოლოზ წიკლაურს აკადემიაში მოქმედი კაპიტანი ირაკლი შარაბიძე ჩაენაცვლა. იგი ამ ეტაპზე რექტორის მოვალეობას ასრულებს.„ბათუმელებთან“ ირაკლი შარაბიძემ თქვა, რომ საზოგადოება ამ კვირაში გაიგებს ახალი რექტორის არჩევნების თარიღს და კანდიდატების ვინაობას. მან პასუხგაუცემელი დატოვა კითხვა, მომავალ არჩევნებში მისი მონაწილეობის შესახებ, თუმცა საზღვაო აკადემიის ერთ-ერთი ინფორმირებული თანამშრომლის თქმით, აკადემიის რექტორი სწორედ ირაკლი შარაბიძე გახდება.

გურამ მურვანიძის ფოტორეპორტაჟი ბახმაროდან

ავტორი: ლელა დუმბაძე

ბათუმის ბიუჯეტიდან კიდევ ერთი საათისთვის გამოიყო თანხა. 471 ათას 671 ლარის ღირებულების საათი ზურაბ გორგილაძის #2-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის კოშკურაში უნდა განთავსდეს. როგორც მერიის ფინანსური სამსახურის უფროსი არჩილ ვანაძე ამბობს, საათის შეძენა ევროპაში იგეგმება, „კერძოდ რომელ ქვეყანაში, ჯერ გადაწყვეტილი არ არის“.

ეს ბათუმში ბოლო ორი წლის მანძილზე შეძენილი მეოთხე ძვირადღირებული საათია. საათების შეძენის აუცილებლობას ბათუმის მერიაში ასე ხსნიან: „მნიშვნელოვანია ტურისტული თვალსაზრისით“. თუმცა ყველაზე ძვირადღირებული საათი, რომელიც ყოფილი ეროვნული ბანკის კოშკურაზეა დამონტაჟებული, ასტროლოგიურია და ამ საათით დროის განსაზღვრა ტურისტებს და ბათუმელებს, განსაკუთრებული ცოდნის გარეშე გაუჭირდებათ. ამ საათის ღირებულება 1 მილიონ 700 ათასი ლარია. მერიაში ამბობენ, რომ საათი გერმანიაშია დამზადებული, მიხეილ სააკაშვილს კი საათის დამზადებასთან დაკავშირებით სხვა ვერსია აქვს. გასულ წელს მან უკრაინელ ჟურნალისტებს განუმარტა, რომ ის იტალიის ქალაქ მანტუაში არსებული საათის ანალოგია: „ეს არის კოპიო, ქართველმა სპეციალისტებმა მე-14 საუკუნის ესკიზის მიხედვით გააკეთეს“ – განაცხადა მაშინ საქართველოს პრეზიდენტმა.

კიდევ ერთი ძვირადღირებული საათი „პიაცას“ კოშკურაზეა დამონტაჟებული. ამ საათში მერიამ 322 ათას 286 ლარი გადაიხადა.
ძვირადღირებული საათების შეძენის პარალელურად ევროპის მოედანზე, ასტროლოგიური საათიდან დაახლოებით 50 მეტრი მოშორებით, მერიის ბიუჯეტიდან 20 000 დოლარად (ექვივალენტი ლარებში) შესყიდულ საათზე დრო გაჩერებულია. საათი რამდენიმე თვეა არ მუშაობს.
საერთო ჯამში, ბოლო წლების მანძილზე ქალაქის მერიამ საათების შესაძენად 2 მილიონ 500 ათასზე მეტი ლარი დახარჯა.

ავტორი: ეკა ბარამიძე

აჭარის მაღალმთიანეთში მოსახლეობას ინტერნეტი შეფერხებით მიეწოდება. საჯარო სამსახურები და ორგანიზაციები „მაგთისა“ და „ჯეოსელის“ინტერნეტით სარგებლობენ, ასეთი სახის ინტერნეტ ძვირი ჯდება, ამავდროულად ლიმიტირებულია და ინტერნეტის სიჩქარე ამინდის ცვალებადობისას იცვლება, წვიმასა და თოვლში ითიშება კიდეც.

„ენერგო პრო-ჯორჯიამ“ ქედაში მცხოვრები გურამ ლომინაძე გასულ თვეში ორი ლარით იმიტომ დააჯარიმა, რომ გახარჯული ელექტროენერგიის საფასური დროულად ვერ გადაიხადა და 19 რიცხვის ნაცვლად თანხა 20-ში შეიტანა. მისივე თქმით დაჯარიმების მიზეზი სახალხო ბანკში ინტერნეტის შეფერხება იყო: „50-მდე ადამიანი იდგა რიგში, რამდენიმე წუთიანი ლოდინის შემდეგ განაცხადეს, რომ ინტერნეტი არ იყო და თანხას ვერ გადავიხდიდით. ლოდინს აზრი აღარ ჰქონდა, სამუშაო დროც იწურებოდა, თანხა მეორე დღეს გადავიხადე და 39 ლარის ნაცვლად 41 ლარი გადამახდევინეს, დაჯარიმებული ხარო“.

გურამ ლომინაძის გარდა მსგავსი პრობლემა სხვებსაც შეექმნათ, ბანკის მმართველის მოვალეობის შემსრულებელმა თამარ აბულაძემ „ბათუმელებთან” საუბარში განაცხადა, რომ 19 რიცხვისთვის სამივე კომპიუტერი გამართული იყო, მაგრამ რამდენიმეწუთიანი შეფერხება ქსელის გათიშვამ გამოიწვია.

ინტერნეტთან დაკავშირებულ პრობლემებზე საუბრობს დემოკრატიის ინსტიტუტის ქედის იურისტი გიორგი აბულაძე, მისი განცხადებით ქედაში მოსახლეობისთვის ინტერნეტი ხელმიუწვდომელია, ხოლო ინტერნეტი, რომლითაც საჯარო დაწესებულებები და ორგანიზაციები სარგებლობენ მოთხოვნას სრულად არ აკმაყოფილებს: „3-4 წუთიან მოქმედებას ზოგჯერ ერთი საათი სჭირდება, რომ შეასრულო. იყო შემთხვევები, როდესაც დღის განმავლობაში რამოდენიმეჯერ მიცდია ინფორმაციის გადაგზავნა, მაგრად ამაოდ~.
ქედის, შუახევისა და ხულოს საჯარო სამსახურები და საჯარო სკოლები „მაგთისა” და „ჯეოსელის” ინტერნეტს იყენებენ. მოსახლეობა უფრო „ჯეოსელის” ინტერნეტს ანიჭებს უპირატესობას, რომელიც შედარებით იაფია.

ქედისა და ხულოს მუნიციპალიტეტებში ინტერნეტით სარგებლობა ინტერნეტკაფეებშიცაა შესაძლებელი. აქ ღირებულებას ქსელში ჩართულ კომპიუტერთან გატარებული დრო განსაზღვრავს, ღირებულება ყველგან სხვადასხვაა, ყველაზე იაფ მომსახურებას ქედის ინტერნეტკაფე სთავაზობს მომხმარებელს, აქ ერთი საათი ერთი ლარი ღირს, ხულოში 1,20 თეთრი, ხოლო შუახევში, 20 წუთის ღირებულება 50 თეთრი შეადგენს. სამივე ინტერნეტკაფე „ჯეოსელის“ ინტერნეტს იყენებს.

ბევრს საუბრობენ, რომ ქვეყანაში არ არის დამოუკიდებელი სასამართლო, რომ ადვოკატის ფუნქცია დაკნინებულია და ა.შ. ეს მოსაზრებები არგუმენტირებულია და საერთო შეფასებით ნაწილში ვეთანხმები, მაგრამ, ვფიქრობ, ამ ყველაფრის სათავე საქართველოში უკვე ყველასთვის კარგად ნაცნობი - „საპროცესო შეთანხმების ინსტიტუტია“.

შესაძლოა, მკითხველი შემომედავოს: კი მაგრამ ეს ხომ პატიმრობიდან განთავისუფლების ერთადერთი გზაა?!

დიახ და სწორედ იმაშია პრობლემა, რომ დაპატიმრებული ადამიანის უმოკლეს ვადაში განთავისუფლება სწორედ მხოლოდ საპროცესო შეთანხმებითაა შესაძლებელი (თუ თავად მის მიმართ წაყენებული ბრალდება იმპერატიულად არასაპატიმრო სასჯელს არ ითვალისწინებს).

„საპროცესო შეთანხმების ინსტიტუტი“ თავისი შინაარსით არ არის ცუდი, მაგრამ იგი უნდა გამოიყენებოდეს გარკვეული კატეგორიის საქმეებზე და, ზოგადად, სასურველია მისი გამოყენება მინიმუმამდე შემცირდეს. ადამიანის ბრალეულობის საკითხი სასამართლოს მთავარ სხდომაზე უნდა გაირკვეს და არა – მისი აღიარების და ფულის გადახდის გზით.

ჩემი აზრით, საპროცესო შეთანხმების ინსტიტუტი ქვეყანაში აყალიბებს შერჩევითი სამართლის გარემოს და იგი ხელს უშლის სამართლიანი სასამართლოს ჩამოყალიბებას. კერძოდ:

1) საპროცესო შეთანხმება ძირითადად გულისხმობს გარკვეული რაოდენობის თანხის გადახდის სანაცვლოდ სასჯელისგან ნაწილობრივ ან მთლიანად გათავისუფლებას. სწორედ ამიტომაც არის ეს ინსტრუმენტი პოპულარული. ვისაც ფული აქვს – გადაიხდის და მორჩა! ვისაც ფული არ აქვს, იმათ რა უნდა ქნან? იმათთვის ეს სისტემა არ არის დისკრიმინაციული? ერთი და იმავე კატეგორიის დანაშაულზე, შესაძლოა, ვისაც ფული აქვს, ის გათავისუფლდეს სასჯელის მოხდისგან, ხოლო ვისაც არ აქვს, მას რამდენიმე წელი პატიმრობაში ყოფნა მოუწიოს. ამას რაც გნებავთ, ის დაარქვით: შერჩევითი სამართალი, სოციალური უსამართლობა და ა.შ.

2) როცა ადამიანი პატიმარია და დარწმუნებულია თავის სიმართლეში, ამ შემთხვევაშიც კი ცდილობს, რომ ოღონდაც პატიმრობიდან გათავისუფლდეს და გააფორმოს საპროცესო შეთანხმება, აღარ დაეძებს სამართალს, რადგანაც მას დაპატიმრების დღიდან სთავაზობენ გარკვეული თანხის გადახდის სანაცვლოდ გათავისუფლებას, ხოლო გამამართლებელი განაჩენის მოლოდინის იმედი `0~-ის ტოლია. ამ პირობებში შესაძლებელია გვქონდეს სამართლიანი სასამართლოს გარემო?

3) ალბათ, არც ერთ პროფესიონალ პროკურორსა და გამომძიებელს არ სიამოვნებს ბრალდებულთან, მის ადვოკატთან და ოჯახის წევრთან ფულზე ვაჭრობა. დარწმუნებული ვარ, პროფესიული ზრდის თვალსაზრისით, მათ ურჩევნიათ არა საპროცესო შეთანხმებაზე საუბარი, არამედ სასამართლო პროცესზე, მთავარ სხდომაზე კამათი, მტკიცებულებების წარდგენა და პოზიციის დაცვა. მაგრამ რად გინდა! პრაქტიკა და მითითება ასეთია და, სამწუხაროდ, მათ სწორედ სასჯელებზე ვაჭრობა უწევთ;

4) საპროცესო შეთანხმების ინსტიტუტმა საერთოდ დააკნინა ადვოკატის როლი სისხლის სამართლის საქმეში. დღეს ის ადვოკატია პოპულარული, ვისაც კარგი ურთიერთობა აქვს და საპროცესო შეთანხმებას კარგად და დაბალ ფასში აკეთებს. ადვოკატების უმრავლესობა დაკავებულს პირველივე შეხვედრისთანავე აფრთხილებს, რომ „გამამართლებელი განაჩენის იმედად ნუ დარჩება“. ეს არც არის გასაკვირი, ადვოკატები უმრავლეს შემთხვევაში ისე იქცევიან, როგორც სისტემა იძლევა ამის საშუალებას და რითაც მათი დაცვის ქვეშ მყოფს მალე გამოიყვანს პატიმრობიდან ან შეუმსუბუქებს სასჯელს;

5) საპროცესო შეთანხმების გაფორმების გამო, ძალიან ბევრ ოჯახი ყიდის საცხოვრებელ სახლს, იპოთეკით ტვირთავს და ა.შ., რის შემდეგაც ისინი უსახლკაროდ რჩებიან, ანდა მათი მდგომარეობა მკვეთრად უარესდება. შესაბამისად, ისჯება არა ინდივიდი (ბრალდებული), არამედ მისი ოჯახი კოლექტიურად!

ვფიქრობ, თუკი ჩვენს ქვეყანაში გაუქმდება, ან სულ ცოტა მაინც შემცირდება საპროცესო შეთანხმების ინსტიტუტის გამოყენების პრაქტიკა, ზემოაღნიშნული საკითხები მომავალში ნაკლებად პრობლემური იქნება და არ მივიღებთ შერჩევითი სამართლის ამდენ საქმეს, რომელთა უკანაც გაუბედურებული ოჯახები გვევლინებიან.

ქედის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ზვარეში სულ 40 ოჯახი ცხოვრობს. მთის კალთაზე შეფენილ სოფელში მოსახლეობა მიწას ხელით ამუშავებს. მოსახლოება ამბობს რომ „სოფლის დახმარების პროგრამის“ ფარგლებში სარიტუალო ჭურჭლის შეძენა სურდათ, მაგრამ ადგილობრივმა ხელისუფლებამ მათი ინტერესი არ გაითვალისწინა.

ზვარელი ილია ჯაბნიძე კუთვნილ ვაშლის ბაღში მიწას თოხით ამუშავებს. ადგილი, სადაც ჯაბნიძის ბაღია გაშენებული ტრაქტორისათვის მიუვალია. ადრე ხარით ამუშავებდა, თუმცა ახლა აღარც ხარი ჰყავს და მიწის დასამუშავებლად მხოლოდ საკუთარი თავის იმედი უნდა ჰქონდეს.

„თოხით ვმუშაობ, საღამომდე 200-300 მეტროს მოვთოხნი. ადრე წყვილი ხარი მყავდა, მაგრამ ახლა ვეღარ შევინახე. გაჭირდა ხარების მოვლა, ყანებს ვეღარ ვთესავთ, ნადირი გაჩნდა. ყანა მე არ მაქვს, ბალახი ვერ ვიყიდე, ყანა მოვთოხნო ნადირი შეჭამს, გატყევდა. ტყეს არ გვაკაფიებენ. ახლა კი თქვეს, მაგრამ ახლა მოსულია ეზოში უკვე ტყე, საქონელს ვეღარ ვუშვებთ. ეს გაჭირვება გვაქვს, საქონელი აღარ ეშვება, ჭამს ნადირი. მოკლა ნადირი დაგაჯარიმებენ,“ – თვლის ერთმანეთთან გადაჯაჭვულ პრობლემებს ილია ჯაბნიძე.

თუმცა ტრაქტორით მიწის დამუშავება იმ გლეხებსაც უჭირთ, ვისაც ფართობები ვაკე ადგილას აქვს.
„ძალიან გვიჭირს მიწის დამუშავება, გამწევი ძალა აღარ გვყავს სოფელში. რაიონში უნდა წავიდეთ რომ გამოვიძახოთ ტრაქტორი, მაგრამ არ გვიწევს ზოგჯერ რიგი,“ – ამბობს ზვარეში მცხოვრები მერი გოგიტიძე.

ზვარე ქედის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს. სოფელი, რომელშიც 40 ოჯახი ცხოვრობს მთაზეა შეფენილი. სოფლის ნახევარი მუსულმანია, ნახევარი კი ქრისტიანი. სოფლის დასაწყისში, ცენტრალურ გზაზე ახლადაგებული ქრისტიანული ტაძარი დგას, მაღლა სოფელში კი 2 საუკუნოვანი, დანგრევის პირას მისული მეჩეთი.

მეჩეთის კარს დიდი ბოქლომი ადევს. გასაღები სოფლის მაცხოვრებლებს აქვთ. მეჩეთის სახურავი ალაგ-ალაგ ჩატეხილია, იატაკი ძველია და ყანყალებს. – მეჩეთის კარს მერი გოგიტიძე გვიღებს და მეჩეთის ისტორიას გვიყვება. თუმცა რაღაცები კარგად არ ახსოვს და დასახმარებლად მეუღლეს ეძახის.

„ეს მეჩეთი ლაზებმა ააშენეს, მამა-შვილმა, როგორც ვიცი ორი საუკუნისაა. დაქირავებული ხოჯა ჰყავდათ. მერე 37 წელში ხოჯები დაიჭირეს და გაასახლეს. თანდათან მუსლიმანობაც ეიწია, მაშინ ყურადღებას აღარ აქცევდნენ, აღარც მუსლიმანობას, აღარც ქრისტიანობას. ახლა რომ სარწმუნოება უკვე ძალაშია ვიბრძვით რომ გაგვირემონტონ. იყოს როგორც ძეგლი, შემოვინახოთ ჩვენი შვილებისათვის. სოფელს არ გაგვაჩნია ფინანსები რომ ჩვენ თვითონ გავარემონტოთ. გასულ წელს კი მოვიდნენ ბათუმიდან, ბათუმის მუფთმა გამოუშვა აქ ხალხი, მაგრამ რაღაცა არ მოინდომა სოფლის მოსახლეობის ნაწილმა. რადგან რემონტს თურქეთი აფინანსებს არ გვინდაო. ქართული მხარე თუ გააკეთებს თანახმა არიან. ალბათ მთავრობა ჩაერევა ახლა საქმეში და მოგვხედავენ რავიცი,“ -ამბობს მერი გოგიტიძე.

გასულ წელს სოფლის დახმარების პროგრამის ფარგლებში, სოფლისათვის 7 ათასი ლარი იყო გამოყოფილი. ზვარეს მოსახლეობას ამ ფულით სარიტუალო ინვენტარის შეძენა სურდა, თუმცა ადგილობრივმა ხელისუფლებამ ხალხის პრიორიტეტს პრიორიტეტი არ მიანიჭა.
„სამი მეზობელი მოგვიკვდა წელს. ჭურჭელი მეიტანო უნდა სხვა გზიდან. აქ ახლა იმფერი დარბაზი არ გვაქვს. გინდა არ გინდა საჭმელი უნდა დადგანა, მოშიებული ხალხია. გაწვიმდეს თავშესაფარი უნდა. ვერ მივაღწიეთ იმას რომ ფული მოგვცენ და ქელეხისთვის ჭურჭელი ვიყიდოთ. გამგებელმა გვითხრა არ შეიძლება მაგი არავითარ შემთხვევაშიო,“ – გვიყვება ილია ჯაბნიძე.
„99 პროცენტს ყველას უნდოდა აბსოლიტურად და არ დაუშვეს, არ შეიძლებაო. არადა გვჭირდება. სხვადასხვა სოფლებში გავდივართ და ვქირაობთ,“ – ამბობს ზვარეში მცხოვრები ბადრი ქობულაძე.

ზვარეს თემის რწმუნებული როლანდ ქობულაძე კი აცხადებს რომ სარიტუალო ჭურჭელი სოფელში მხოლოდ ერთეულებს უნდოდა.
„უმრავლესობას უნდოდა წყალი. სარწყავი არხი მოგვყავს, გასულ წელს არ დასრულებულა და დასრულებაზე ჩავდეთ ისევ თანხა. ხუთ კილომეტრამდე არის სარწყავი არხი და მოგვყავს 100 მილიმეტრიანი მილებით,“ – ამბობს როლანდ ქობულაძე.

ლაშა მიქელაძე

ლაშა მიქელაძე, სტუდენტი

უკვე თვეზე მეტია ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის უნივერსიტეტში უფრო და უფრო მატულობს უკმაყოფილოთა რიცხვი. ამის მიზეზი არც მოახლოებული გამოცდებია და არც სტუდენტების აკადემიური მდგომარეობა, საქმე სულ სხვა რამეშია, კერძოდ კი ისინი უკმაყოფილოები არიან ბოლოდროინდელი ცვლილებებით, რომელიც უნივერსიტეტში განხორციელდა. საუბარია სათვალთვალო კამერებზე, რომლებიც, როგორც დერეფნებში, ისევე აუდიტორიებშია დამონტაჟებული.

კამერებზე საუბარი განცხადების გახმაურებისთანავე მთავარ თემად იქცა როგორც სტუდენტებში, ისე აკადემიურ პერსონალში და ძირითადად უარყოფითი და კრიტიკული შეფასებები გამოიწვია. სწორად ამის გამო, შოთა რუსთაველის სახელობის უნივერსიტეტის რექტორმა ალეკო ბაკურიძემ რამდენჯერმე მოაწყო კონფერენცია, რათა აეხსნა უკმაყოფილო სტუდენტებისათვის, თუ რა დადებითის მომტანი იყო სათვალთვალო კამერები. ამ პრესკონფერენციებზე ძირითადად ერთი და იგივე ისმოდა, რომ კამერები დამონტაჟდებოდა მხოლოდ ისეთ აუდიტორიებში, სადაც ესა თუ ის ტექნიკა იყო, მაგრამ კამერები უკვე დამონტაჟებულია ისეთ აუდიტორიებშიც, სადაც არანაირი ტექნიკა არ არის და არც ახლო მომავალში არ ჩანს იმის პერსპექტივა, რომ სწავლების გაუმჯობესების მიზნით ამ აუდიტორიებში თანამედროვე ტექნიკას შეიტანენ.

სტუდენტები ასევე ფიქრობენ, რომ მათი საუბარი უნივერსიტეტის ტერიტორიაზე ისმინება, ეს ინფორმაცია რექტორმა რამდენჯერმე უარყო და აღნიშნა, რომ „არავინ არ აპირებს სტუდენტების პირადი საუბრების მოსმენას“.

იმისათვის, რომ უფრო კონკრეტულად მოგვცემოდა სიტუაციის შეფასების საშუალება და დაგვეზუსტებინა აკადემიური პერსონალის დამოკიდებულება აღნიშნულ ცვლილებებთან დაკავშირებით, გავესაუბრეთ ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის ასოცირებულ პროფესორს ირაკლი მანველიძეს, რომელიც უნივერსიტეტის „კამერიზაციასთან“ დაკავშირებით ამბობს, რომ ეს შეიძლება „კარგიც იყოს და ცუდიც”: რამდენადაც მე მაქვს ინფორმაცია, ამგვარი პრეცედენტი სხვა უნივერსიტეტებში არ არსებობს, კამერები სხვაგანაც მონტაჟდება, მაგრამ ეს ხდება ძირითადად უნივერსიტეტის ეზოში ან ფოიეში და არა აუდიტორიებში.”

შეკითხვაზე, მართლა ისმინება თუ არა სტუდენტების საუბარი უნივერსიტეტში, ირაკლი მანველიძე ასე პასუხობს: „წყაროს არ დავასახელებ, მაგრამ მაქვს ინფორმაცია, რომ ისმინება. ეს პირად საუბრებშიც ჟღერდა. საერთოდ ეს ძვირადღირებული კამერებია, რომლებიც აღჭურვილია მოსასმენი მექანიზმით, ამასთანავე ლექციებიც ისმინება, როგორც აღნიშნეს, სწავლების გაუმჯობესების მიზნით. პირადად მე დისკომფორტს არ მიქმნის, თუმცა ამის მოსმენა საკმაოდ არაეთიკურია. ამასთანავე სასამართლოს ნებართვის გარეშე საუბრის მოსმენა კანონით ისჯება და არ მგონია, ამაზე სასამართლოს ნებართვა იყოს გაცემული.“

ლექტორებისაგან განსხვავებით სტუდენტები თავს უფრო არაკომფორტულად გრძნობენ. ბევრი მათგანი აღნიშნავს, რომ სემინარის ჩაბარებისას დაძაბულია, ეს დაძაბულობა კი ხელს უშლით სწავლების პროცესში, ამის გასაპროტესტებლად უნივერსიტეტში საინიციატივო ჯგუფიც კი ჩამოყალიბდა, მაგრამ პროტესტმა ჯერ-ჯერობით მასშტაბური ხასიათი ვერ მიიღო.

გაეროს სტუდენტებისა და მასწავლებლების ეთიკის კოდექსში გარკვევით წერია, რომ სასწავლო დაწესებულებებში ამა თუ იმ ცვლილების განხორციელება სტუდენტებთან შეთანხმებით უნდა მოხდეს, ჩვენ შემთხვევაში არათუ შეთანხმება, არამედ გაფრთხილებაც კი არ ყოფილა, რითიც დაირღვა ზემოხსენებული ეთიკის ნორმები.

მაშინ როდესაც უნივერსიტეტი ვერ აკმაყოფილებს ელემენტარულ ტექნიკურ მოთხოვნებს, ბიბლიოთეკაში მოძველებული და არასაკმარისი წიგნების რაოდენობაა, მაშინ როდესაც ტექნიკურად გამართული პერსონალური კომპიუტერების რაოდენობა ძალიან მცირეა, მაშინ როდესაც ისტორიის ლექციაზე ელემენტარული, ათლარიანი რუკებიც კი არაა, ათასობით ლარი იხარჯება კამერებსა და მოსასმენ აპარატებზე.

გაუგებარია, თუ რას ემსახურება განხორციელებული პროექტი, ერთი კი ნათელია, ეს არც ტექნიკის დასაცავადაა გაკეთებული და მითუმეტეს, არც სტუდენტების, რადგან არაა საჭირო კამერების დამონტაჟება ისეთ აუდიტორიებში, სადაც ტექნიკა არაა, (თან მოსამენი მექანიზმით აღჭურვილი კამერების). რაც შეეხება სტუდენტების დაცვას, უკეთესი იქნებოდა, ეყიდათ მეტალოდეტექტორი და უნივერსიტეტის შესასვლელში დაემონტაჟებინათ, ასე უფრო ეფექტურად დაიცავდნენ სტუდენტებს.

თაზო კუპრეიშვილის ფოტო

ამავე თემაზე: ქართული ოცნების აქცია თავისუფლების მოედანზე; პირდაპირი ეთერი ქართული ოცნების აქციიდან; წინასაარჩევნო რეპი